วงจรชีวิตของปลวก (Life Cycle Of Termite)

วงจรชีวิตของปลวก
(Life Cycle Of Termite)

โดยทั่วไปปลวกในแต่ละรังจะประกอบด้วยสมาชิก 3 วรรณะใหญ่คือ ววรรณะทหาร วรรณะกรรมกร และวรรณะสืบพันธุ์ อาศัยอยู่ร่วมกันภายในรัง ซึ่งมีการจัดระบบอย่างดี ทุกวรรณะมีหน้าที่ในการดำรงชีวิต เฉพาะของตนเอง ซึ่งเกี่ยวข้องและเกื้อกูลกับหน้าที่ของวรรณะอื่น ๆ ในการดำรงชีวิตและการพัฒนาของ ประชากรในรังทั้งหมด

ในการควบคุมวิถีชีวิตและการทำงานของปลวกแต่ละวรรณะถูกกำหนดในหลายสาเหตุด้วยกัน การแลกเปลี่ยนสารเคมีระหว่างปลวกแต่ละตัวภายในรังเดียวกัน เป็นปัจจัยสำคัญที่ช่วยควบคุมหน้าที่ต่าง ๆ ภายในรังให้ดำเนินไปตามภาระหน้าที่ของแต่ละวรรณะ ตามระบบของสังคมในปลวกแต่ละรัง

วรรณะทหาร (soldier) เป็นปลวกที่มีหน้าที่ในการป้องกันประชากรในวรรณะอื่น ๆ จากศัตรูที่จะเข้า มาทำร้ายโดยทั่วไปจะเป็นพวกที่มีขนาดใหญกว่าปลวกวรรณะอื่น ๆ มีหัวโตสีน้าตาล กรามใหญ่ยาว และ แข็งแรง ใช้ในการต่อสู้กับศัตรู ซึ่งส่วนใหญ่จะเป็นมดชนิดต่าง ๆ ปลวกบางชนิดไม่มีกราม แต่จะมีต่อมหรือ ท่ออยู่ที่ส่วนหัวซึ่งจะเป็นทางออกของสารเคมีซึ่งเป็นสารเหนียว ๆ เพื่อใช้ต่อสู้กับศัตรูแทนกราม

ววรรณะกรรมกร (worker) เป็นปลวกที่พบจำนวนมากที่สุดภายในจอมปลวกแต่ละรัง มีหน้าที่หลาย ประการ เช่น เลี้ยงตัวอ่อน หาอาหาร สร้างและซ่อมแซมรัง ปลวกกรรมกรหรือบางคร้ังเรียกว่าปลวกงานที่มีอายุ ต่างกันจะมีขนาดและหน้าที่ในการดำเนินงานที่ต่างกันออกไป ปลวกกรรมกรเป็นปลวกที่ไม่มีปีก มีผนังลำตัว บางสีอ่อน เป็นวรรณะที่เราจะพบเห็นมากที่สุดเมื่อสำรวจพบการทำลายของปลวก เนื่องจากเป็นวรรณะเดียวที่ ทำหน้าที่ในการทำลายไม้หรือวัสดุต่าง ๆ

ววรรณะสืบพันธุ์ (reproductive) ประกอบด้วยปลวกที่มีรูปร่างลักษณะต่างกันไป ตามช่วงระยะเวลาของ การดำเนินชีวิต เช่น

- แมลงเม่า เป็นปลวกวรรณะสืบพันธุ์ที่มีปีกส่วนใหญ่ปีกจะมีขนาดยาวเป็นสองเท่าของลำตัว สีของลำตัวจะเป็นสีน้าตาลอมเหลืองไปจนถึงสีดำ เมื่อดินฟ้าอากาศเหมาะสม แมลงเม่าจะบินออกจากรังไป ผสมพนัธุ์กัน และเริ่มสร้างรังใหม่

- นางพญาและราชา เป็นแมลงเม่าที่ผสมพันธุ์กันแล้วสลัดปีก และสร้างรังอยู่ในดินหรือในไม้ ถ้าเป็นปลวกไม้แห้ง สำหรับนางพญาหรือราชินีปลวก เมื่อผสมพันธุ์แล้ว ส่วนท้องจะขยายใหญ่เพื่อใช้เป็น อวัยวะที่ใช้เป็นที่เก็บไข่ซึ่งมีอยู่มากมายนับล้านฟอง โดยรอจังหวะที่จะวางไข่ต่อไป

- วรรณะสืบพันธุ์รอง เป็นปลวกที่พบในรังที่นางพญาหรือราชามีประสิทธิภาพในการผลิตไข่ ลดลงอายุขัยของปลวกวรรณะนี้จะส้ันกว่านางพญาหรือราชา และมีประสิทธิ ภาพในการวางไข่ต่ำกว่าด้วย การควบคุมการเกิดของปลวกวรรณะต่าง ๆ น้ัน สันนิษฐานว่าเกิดขึ้นภายใต้การควบคุม ของนางพญา ซึ่งจะผลิต สารเคมีหรือฮอร์โมนชนิดต่าง ๆ ออกมาทางรูขับถ่าย แล้วปลวกกรรมกรจะมาเลียสารนี้ แล้วเลียต่อ ๆ กันไปจน ทั่วรังรูปร่างลักษณะรวมท้้งการทำงานของปลวกที่ได้รับสารเคมีจากนางพญาก็จะถูกควบคุมให้เป็นไปตาม ความต้องการในการพัฒนาการดำรงชีวิตของปลวกในแต่ละรัง